Dynamiczna informacja pasażerska

Jednym z najważniejszych elementów dzisiejszych systemów jest aktualna i jak najbardziej dokładna informacja pasażerska dotycząca aktualnego stanu operacyjnego. Właściwie funkcjonujący system informacji pasażerskiej wspomaga pasażerów oczekujących na przystankach zapewniając odpowiednią informację wizualną o oczekiwanych czasach przyjazdu.

Dynamiczna Informacja Pasażerska (DPI lub PIS – Passenger Information System) zapewnia prezentację faktycznych czasów odjazdu według aktualnego położenia pojazdów w sieci. W okresach dużego nasilenia ruchu, przedstawianie ustalonych a nie faktycznych czasów przyjazdu i odjazdu nie jest szczególnie pomocne, gdyż prawdopodobieństwo poważnych opóźnień jest wysokie, a dane według harmonogramu nie są już dokładne.

System Informacji Pasażerskiej wpływa na bardziej harmonijne działanie transportu publicznego i zapewnia, że każdy pasażer (dojeżdżający do pracy, turysta, dziecko, emeryt lub osoba niepełnosprawna) ma do dyspozycji wiarygodną informację o odjazdach tramwajów podczas swoich codziennych podróży.

Gmina Miejska Kraków zrealizowała w latach 2005-2010 w ograniczonym zakresie geograficznym niektóre elementy Inteligentnych Systemów Transportowych (ITS),
a mianowicie:

  • UTCS – (Urban Traffic Control System) System Sterowania Ruchem obejmujący swym zakresem 72 skrzyżowania w ścisłym centrum Krakowa i wzdłuż tzw. korytarza Krakowskiego Szybkiego Tramwaju (KST);
  • TTSS – (Traffic Tram Supervision System) System Nadzoru Ruchu Tramwajowego, w tym system priorytetu przejazdów tramwajów przez skrzyżowania zlokalizowane w korytarzu KST, obejmujący 196 pociągów tramwajowych;
  • PIS – (Passenger Information System) System Informacji Pasażerskiej obejmujący tablice dynamicznej informacji pasażerskiej (tablic DPI - Dynamic Passenger Information) zainstalowane na przystankach tramwajowych w korytarzu KST.

Wszystkie ww. systemy są zarządzane z Centrum Sterowania Ruchem zlokalizowanym w Krakowie przy ul. Centralnej.

W ramach pierwszego wdrożenia System Dynamicznej Informacji Pasażerskiej (DIP) obejmował 44 tablice DIP zainstalowane na 23 przystankach na terenie Krakowa.

źródło: jakdojade.pl

W ramach zadania inwestycyjnego „Przebudowa ulic Franciszkańskiej i Dominikańskiej w Krakowie wraz z torowiskiem" zostało zamontowanych kolejnych 7 tablic Dynamicznej Informacji Pasażerskiej na następujących przystankach: węzeł Filharmonia (3 tablice), Pl. Wszystkich Świętych (2 tablice), przystanek „Św. Gertrudy" (2 tablice). Wygląd i funkcjonalność tablic zostały tu zmodyfikowane. Zamontowano tablice 5 linijkowe odpowiadające wyglądowi wcześniej stosowanych (kolorystyka i wymiary), przy czym ze względu na zastosowanie większej ilości linijek, zostały wyposażone w odpowiednio większy wyświetlacz, co w konsekwencji spowodowało wzrost wysokości.

W roku 2010 w ramach zadania inwestycyjnego obejmującego budowę linii tramwajowej na odcinku od Ronda Gregórzeckiego do nowej pętli tramwajowej Mały Płaszów zainstalowano 13 tablic DPI.

Ostatni pakiet 44 tablic dostarczono w ramach wykonanej w 2012 roku inwestycji „Budowa linii tramwajowej łączącej ul. Brożka oraz Kampus UJ wraz z systemem sterowania ruchem i nadzoru”.

Łącznie w ramach systemu TTSS działa obecnie 110 szt. tablic DPI zainstalowanych na określonych przystankach tramwajowych na terenie miasta. Dodatkowo 2 tablice dostarczone będą w ramach rozpoczynajacej się jeszcze w tym roku inwestycji „Przebudowa linii tramwajowej na odcinku Rondo Mogilskie – Al. Jana Pawła II – Plac Centralny wraz z systemem sterowania ruchem w Krakowie”.

Na każdej tablicy znajduje się naklejony napis z nazwą przystanku i opisem co przedstawiają wyświetlane informacje z podziałem na kolumny „Linia", „Przystanek Docelowy" i „Odjazd". Napisy te są widoczne z każdego punktu przystanku, przy czym czcionka nazwy przystanku jest większa od stosowanej dla opisu kolumn. Nazwy przystanków na tablicach są zgodne z oficjalnymi nazwami przystanków.

W każdym z wierszy dotyczącym odjazdów, tablice prezentują numer linii, nazwę końcówki, czas pozostały do odjazdu, a w przypadku tablic zbiorczych usytuowanych na pętlach, również numer peronu, z którego odjeżdża tramwaj. Czas do odjazdu może przyjmować dwie formy - czas w postaci godziny (np. 12:34) lub liczba minut do odjazdu (np. 1 min. przy czym 0 min. nie jest dopuszczalne) i obie wersje są dostępne w zainstalowanych tablicach. Dodatkowo w momencie odjazdu tramwaju wyświetlana jest informacja w postaci następującego ciągu znaków „>>>>" zamiast czasu do odjazdu. W przypadku braku łączności z centrum tablica wyświetla tekst domyślny, „Proszę korzystać z rozkładu jazdy".

Na tablicy nie są wyświetlane odjazdy, których przewidywany czas nastąpi za więcej niż 60 minut. Gdy nie ma żadnych informacji o odjazdach do wyświetlenia wyświetlany jest komunikat „koniec kursów".

Tablice na przystankach na trasach są dwustronne i posiadają 3 lub 5 linijek.
W tablicach 3-linijkowych w najwyższej linijce wyświetlane są informacje o najbliższym przyjeździe. W tablicach 5 linijkowych w przypadku większej ilości linii komunikacji zbiorowej, najniższa linijka prezentująca informacje o odjazdach wyświetla do 5 następnych odjazdów. Gdy dana linijka wyświetla więcej niż jeden odjazd informacja się zmienia co 5 sekund.

Ostatnia linijka na wszystkich typach tablic jest przeznaczona do wyświetlaniach komunikatów i aktualnego czasu, chyba że do wyświetlania czasu przeznaczony jest dodatkowy wyświetlacz. Ponieważ wyświetlane komunikaty mogą być dłuższe niż miejsce w linijce, w takim przypadku informacja jest nieustannie przewijana. Gdy komunikat jest krótszy informacja jest wyświetlana statycznie.

W przypadku linijek, w których wyświetlanych jest więcej niż jedna informacja (linijki służące do wyświetlana następnych odjazdów) informacja się zmienia co 5 sekund.

Tablice posiadają takie parametry, aby wyświetlane informacje były widoczne z całego obszaru przystanku. Ponadto tablice są tak usytuowane, aby zachowana była skrajnia taborowa oraz drogowa i uwzględniona została dobra widoczność przez osoby znajdujące się na przystanku.

Tablice pracują w technologii LED. Wyświetlane napisy są w kolorze pomarańczowym lub bursztynowym na czarnym tle, wysokość czcionki (duże litery) min. 40 [mm]. Wyświetlany obraz jest wolny od efektu migotania, dlatego częstotliwość odświeżania wynosi minimum 250 Hz. Tablica wyświetla wszystkie litery używane w języku polskim, cyfry oraz wszystkie znaki specjalne dostępne za pomocą układu klawiatury „Polski (programisty)".

Tablice mają się dostosowywać się do zewnętrznego oświetlenia, tak aby wyświetlane informacje były dobrze widoczne zarówno w słoneczny dzień, jak i nie oślepiały w nocy.

Tablica jest w pełni odporna na panujące w miejscu zamontowania warunki atmosferyczne czyli m.in. posiada zabezpieczenie przeciw zakurzeniu oraz zalaniu oraz zdolność do bezawaryjnej pracy w zakresie temperatur panujących w mieście Krakowie.

Tablice informacji pasażerskiej montowana są na pętlach i przystankach oraz podłączone do systemu TTSS. Komunikacja z systemem TTSS odbywa się za pomocą GPRS lub kabla światłowodowego. Wszystkie tablice są w pełni kompatybilne z systemem VicosLioData funkcjonującym w Krakowie i są do niego podłączone. W celu tej współpracy tablica posiada własna bazę danych modyfikowaną zdalnie. Baza danych w tablicach jest zgodna z bazą danych wgraną do obecnie zamontowanych tablic, w celu zachowania kompatybilności przy wprowadzaniu zmian. Przechowywanie wewnętrznej bazy danych jest konieczne ze względu na minimalizacje kosztów przesyłania informacji przez GPRS. Do tablic wdrożonych w I etapie nie są przesyłane pełne informacje tylko odnośniki/indeksy do danych w bazie. Informacje wyświetlane na tablicy aktualizują się natychmiast po otrzymaniu wiadomości z poleceniem zmiany treści z serwera centralnego. Każda tablica jest wyposażona w moduł GPRS wraz z kartą SIM i anteną (jeśli nie posiada połączenia światłowodowego). Ponadto istnieje możliwość serwisowania tablicy (m.in. konfiguracji, diagnostyki, aktualizacji bazy danych i fimware'u) poprzez moduł Wi-Fi oraz bezpośrednie połączenie kablowe LAN
a także wgrywania poprawek do firmware'u zdalnie z serwera.

Obecny system TTSS tworzą:

  • system centralny w którego skład wchodzą cztery serwery zainstalowane w siedzibie ZIKiT
  • dwa stanowiska dyspozytorskie (stacje sterujące)
  • dwa systemy zajezdniowe, w skład których wchodzą 2 serwery - klient Menadżera Danych Zajezdni zlokalizowane w 2 zajezdniach MPK oraz sieć WLAN w 2 zajezdniach MPK
  • 196 szt. komputerów pokładowych zainstalowanych w tramwajach MPK;

Komunikacja w ramach systemu odbywa się:

  • pomiędzy systemem centralnym a Menadżerami Danych Zajezdni - dedykowanymi łączami DSL-owymi dzierżawionymi od operatora telekomunikacyjnego,
  • pomiędzy Menadżerami Danych Zajezdni a komputerami pokładowymi w tramwajach przebywających na terenie zajezdni z wykorzystaniem sieci WLAN (WiFi w układzie kraty),
  • pomiędzy komputerami pokładowymi w tramwajach jeżdżącymi na trasach a centralnym systemem z wykorzystaniem sieci pakietowej transmisji danych GSM/GPRS,
  • pomiędzy komputerami pokładowymi w tramwajach jeżdżącymi na trasach a sterownikami sygnalizacji świetlnych ulicznych (priorytet dla przejazdu przez skrzyżowania) z wykorzystaniem radia analogowego,
  • pomiędzy systemem centralnym a tablicami DPI z wykorzystaniem sieci pakietowej transmisji danych GSM/GPRS.

Wdrożony system dynamicznej informacji pasażerskiej ułatwia osobom słabo widzącym przemieszczanie się po mieście dzięki specjalnie przystosowanej kolorystyce wyświetlanych komunikatów. Funkcjonowanie systemu sprzyja realizacji polityki wspólnotowej dotyczącej równości szans, wymienionej w artykule 16 rozporządzenia Rady (WE) 1083/2006.